Kultura wierzby

Stanisław Walloch

Intensywna uprawa wikliny otworzy państwu i samorządom nowe wielkie źródła dochodów. Z tego względu udzielamy chętnie miejsca znanemu już czytelnikom autorowi poniższego artykułu; autor bowiem, będąc fachowcem, podjął się pożytecznego zadania krzewienia kultury wikliny.

Wierzba należy do rodziny wierzbowatych (Salicineae). Jest zatem rośliną dwudomną z niezmierną łatwością wytwarzającą nowe pododmiany; bardzo jednak mało odmian odpowiada wymaganym zaletom, dlatego też odmiany szlachetne rozmnaża się wyłącznie sadzonkami. Lecz i tutaj pod wpływem gleby, miejsca i klimatu, wiele odmian zmienia swe cechy tak bardzo, że często nie mogą ich odróżnić wytrawni specjaliści. Najważniejszemi z nich są:

Dla gleb suchych

  • Sali caspica acutifolia pruinosa. Wierzba kaspijska. Pochodzi z Rosji północnej, o korze czerwonej; rośnie nawet w lotnym piasku; torfowisk i gleb mokrych nie znosi; zdatna do grubych robót koszykarskich; ciąć tylko co drugi rok
  • S. purpurea uralensis Hrt. Wierzba pn. uralska. Pierwszorzędna wierzba koszykarska; pręty średniej długości o znikomo małym rdzeniu; bardzo rozpowszechniona
  • S. p. Schultze Hat. Wierzba p. Schultzego. Podobna, lecz więcej wydajna od poprzedniej
  • S. purpurea daphnoides. Wierzba piaskówka Piasta. Nowa, przez zakłady instytutu w Puławach wyhodowana, polska odmiana; o prętach do 3 m. długości, grubości szpagatu i bardzo znikomym rdzeniu; rośnie prosto i nadaje się do najdelikatniejszych robót koszykarskich. Bardzo, jako nowość, jeszcze dotychczas droga. Zakłady instytutu w Puławach sprzedają jej sadzonki 5 razy drożej od innych.

Uwaga. Wszystkie odmiany gatunku purpurea mają korę żółtą, lecz kotki purpurowe; po okorowaniu dają pręty matowo-żółte, nadzwyczaj cenione na rynkach angielskich. Są one jedyne do wyrobów z wikliny gotowanej, gdyż gotowane nabierają barwy skórzanej najwyżej cenionej w Anglji. Nie lubią gleb ciężkich, a tem bardziej mokrych i torfiastych.

Dla gleb wilgotnych

  • S. amygdalina L. Wierzba migdałowa. Wszystkie pododmiany tej prastarej wikliny posiadają drzewo z małym rdzeniem mocne, giętkie, po okorowaniu śnieżno-białe, atłasowego połysku. Bardzo poszukiwane i dobrze płacone
  • S. viminalis L. Wierzba konopianka. Obok migdałowej należy do najwyborniejszych. Udaje się dobrze na wszelkich nawet ciężkich glebach, oprócz mokrych torfów. Korę posiada zielonawo-szaro-żółtą; barwa drewna blado-szara. W koszykarstwie konopianka ceni się niżej od innych, lecz ze względu na wielką elastyczność i łupliwość poszukiwaną jest bardzo. Najkorzystniejszemi pododmianami są: S. v. regalis, oraz mieszaniec viminalis i amygdalina i jako najlepsza cienkoprętowa S. v. rubra Huds.

Wierzba amerykańska (S. myricoides) Czołgowierzb.

Pochodzenia amerykańskiego. Rośnie dobrze na wilgotnych łąkach, torfiskach, madach, pastwiskach itp. niezbyt mokrych glebach. Należy do najlepszych, przydatne do najdelikatniejszych koszykarsko - galanteryjnych robót, gdyż po okorowaniu daje śnieżno-białe, jedwabiste drewno. Czołgowierzbem nazywa się dlatego, ponieważ w pierwszym roku po posadzeniu ściele się po ziemi. Za najlepszą z tego gatunku uchodzi S. m. purpurescens Nicholsoni Dck.

Wierzby obręczowe i laskowe

Udają się dobrze na gruntach żyznych, średnio-wilgotnych. Najlepszemi na obręcze i laski są mieszańce dziko u nas rosnącej kruchej palmowierzby (S. caprea L.) z wierzbami elastycznemi; najlepszemi z nich są silnie i prostorosnące S. dasycla-dos Smith i S. caprea viminalis. Dają one dobre obręcze w 2 lata.

Wierzby faszynowe

Gleba jak do poprzednich. Chociaż prawie z każdej wikliny można otrzymać faszynę, to jednak dla tego celu należy tutaj wybierać wypróbowane odmiany silno rosnące i skłonne do rozgałęziania. Do nich należą: S. aurea latifolia Hrt. Złocista z liściem szerokim. Posadzona rzadko, daje już w 2 roku dobrą faszynę - posadzona gęsto jest doskonałą koszykarską, gdyż daje doskonały materjał do wszelkich robót. S. alba vitelina nova Hrt. Złoc.-żółtokora, rośnie silnie i jest skłonną więcej niż poprzednia do rozgałęziania.

Wydajność

wierzbaPodług doświadczeń znakomitego specjalisty Krahego największe dochody przy równych warunkach dały w następującym porządku:
1) S. amygdalina 2) S. viminalis, 3) S. purpurea, przyczem na 100 części masy zielonej przypada na wagę:

  • S. amygdallna drzewa 51,30% kory 48,7%
  • S. viminalis drzewa 41,85% kory 58,15%
  • S. purpurea drzewa 42,15% kory 57,85%

Wierzba migdałowa dała zatem najwyższe korzyści. Ponieważ cena kory jest znacznie niższa, niż cena prętów, więc pod tym względem doświadczenia Krahego mają duże znaczenie.

Zestawienia ogólne

  • Odmiany o pięknem bialem drewnie są: migdałowe, rozmarynowe i czołgowierzb.
  • Odmiany nie rozgałęziające się: kaspijskie, purpurowe i konopianki.
  • Odmiany wielkiej elastyczności: czołgowierzb, migdałowe i Schultzego.
  • Odmiany eksportowe o drewnie matowo-żołtem: wszystkie pododmiany gatunku purpurea.
  • Odmiany o bardzo licznych latoroślach: migdałowe, kaspijskie, czołgowierzb i konopianki.
  • Odmiany najodporniejsza pod względem klimatu: kaspijskie i purpurowe.

Źródło:Słowo Pomorskie z dn. 23.11.1926 r.